संपादकीय...
आपल्या
दैनंदिन जीवनशैलीत छोटे पण शाश्वत बदल करणे गरजेचे..
दरवर्षी ५ जून उजाडला की, जगभरात
एकच लगबग सुरू होते. 'जागतिक पर्यावरण
दिन'साजरा करण्यासाठी शाळेपासून मंत्रालयपर्यंत भाषणे,
चर्चासत्रे, वृक्षारोपण दिखाव्याचे कार्यक्रम, चित्रकला
स्पर्धा, फलक लेखन, घोषणाबाजी आणि झाडे लावा, झाडे लावा या सर्व गोंधळात त्या
झाडांचा जीव गुदमरून दुसऱ्या - तिसऱ्याच दिवशी ते झाड मरून जाते. सोशल मीडियावर
झाडे लावतांनाचे हिरवेगार फोटो आणि पर्यावरणाचे संदेश स्टेटस म्हणून झळकू लागतात.
पण, ६ जून उजाडताच पुन्हा तीच जुनी प्रथा सुरू होते,
प्लॅस्टिकचा बेसुमार वापर, कर्कश आवाज,
पाण्याचा अपव्यय, कचऱ्याचे ढीग
आणि नदी स्वच्छतेकडे दुर्लक्ष, नालीचे पाणी नदीत सोडणे आणि एकंदरीत निसर्गाकडे आपण
दुर्लक्ष करतो. आज आपण अशा वळणावर उभे आहोत, जिथे
पर्यावरण रक्षण हा केवळ एका दिवसाचा भाषणाचा उत्सव किंवा केवळ निबंध लिहिण्याचा
विषय राहिलेला नाही. ती आज या पृथ्वीवर मानवाचे अस्तित्व टिकवून ठेवण्यासाठीची 'करो या
मरो' अशी परिस्थिती बनली आहे.
आज एकविसावे शतक विज्ञानाच्या आणि तंत्रज्ञानाच्या जोरावर वेगाने पुढे
जात आहे. परंतु, या प्रगतीच्या
शर्यतीत आपण निसर्गाकडे दुर्लक्ष केले आहे. जागतिक तापमानवाढ, ऋतूचक्रातील
अनपेक्षित बदल, हवेचे-पाण्याचे प्रदूषण, ध्वनी
प्रदूषण, प्लॅस्टिक प्रदूषण आणि ठिकठिकाणी दिसणारे कचऱ्याचे ढीग या सर्व गोष्टी
आता थांबवल्या पाहिजे. हे सर्व थांबवण्यासाठी केवळ सरकारने कायदे करुन उपयोग होणार
नाही तर प्रत्येक नागरिकाने आपल्या कर्तव्याप्रती सुजाण, सजग, सुसंस्कृत बनणे
गरजेचे झाले आहे. मानवी मानसिकतेत बदल घडवणे आवश्यक आहे. या बदलाची सुरुवात
शाळांमधूनच होऊ शकते आणि या 'पर्यावरण
क्रांती'चे खरे सारथी आपल्या देशातील शिक्षकच आहे.
केवळ पुस्तकी अभ्यासक्रमात 'पर्यावरण' विषय
ठेवून ही क्रांती होणार नाही. केवळ 'पर्यावरण
अभ्यास' या विषयाचे धडे वर्गात वाचून दाखवण्यापेक्षा, शिक्षक
विद्यार्थ्यांना प्रत्यक्ष अनुभवातून शिकवू शकतात. त्यासाठी शिक्षकांनी कृतियुक्त
प्रशिक्षण देणे आता गरजेचे आहे. विद्यार्थ्यांना वर्गाच्या चार भिंतींच्या बाहेर
नेऊन निसर्ग समजावून सांगणे आवश्यक आहे.
पर्यावरण दिनाच्या निमित्ताने मोठ्या घोषणा करण्यापेक्षा, आपण
आपल्या दैनंदिन जीवनशैलीत छोटे पण शाश्वत बदल करणे गरजेचे आहे. हाच या विशेषांकाचा
मुख्य उद्देश आहे.
निसर्गाचे रक्षण, हाच आपला खरा
विकास!
जागतिक पर्यावरण दिनाच्या सर्व वाचकांना हार्दिक शुभेच्छा!
खालील लिंकवर क्लिक करा..
https://chat.whatsapp.com/DilsYhuRDjS4VNhKvtbX3L?mlu=0&s=cl&p=a